GESCHIEDENIS VAN 'T GOOI EN DE ERFGOOIERS 1568 T/M 1705

2005-01-23T07:08:00.000-08:00

Jaartallenlijst 1568 t/m 1705

08.07.1544 Resolutieboek I (08.07.1544 - 16.02.1888) in Archief van Stad en Lande.

08.07.1544 Resolutieboek II (08.07.1544 - 21.09.1852) in Archief van Stad en Lande

01.05.1568 Vierde schaarbrief. Nieuwe gemeen lantsbrief wilkuer ofte
schaerbrieff

1568 - 1648 Tachtig jarige oorlog. Het misdadige Spaanse leger werd
hoofdzakelijk bestreden door het Staatse leger. Dit vreemdenlingen legioen
bestond vooral uit gespuis van laag allooi afkomstig uit Duitse
vorstendommetjes. De Oranje stadhouders waren tot begin 19e tegenstanders van
een nationaal leger dat uit Nederlanders bestond. Huurlingen waren bij
uitstek geschikt om op te treden tegen de Nederlandse bevolking. (zie uitspraken
van Huygens, Joan Derk van der Capellen enz.) [toegevoegd]

Anno 1570 Naarden en de dorpen van Gooiland geven aan Pauwel van Loo, baljuw van
Gooiland, het recht van dubbele scharing, verbonden aan het landgoed Oud Bussem
- Backer, bijlage G. [Erk] (In wiens naam gebeurde dit ? Was dit een besluit van
de een ALGEMENE ‘Vergadering van Stad en Lande ?)

20.08 1572 Geuzen-benden uit Amersfoort binnen de vesting gelaten. [Naarden]

19.11 1572 Bossu zendt 100 ruiters af om Naarden op te eisen. [Naarden]

01.12 1572 Het Spaanse leger van Don Frederik trekt Naarden binnen en richt een
bloedbad onder de inwoners aan. (Het bestuur van Amsterdam is nog steeds
Spaansgezind) [Naarden]

04.12 1572 De Graaf van Bossu draagt de Drost van Muiden op om Naarden te doen
ontmantelen en de grachten te vullen. [Naarden]

Anno 1574 Naarden weer bevolkt en de vroedschap voltallig. [Naarden]

04.03 1579 De Staten van Holland beschikken gunstig op verzoek tot wederopbouw
der vesting-werken van Naarden. [Naarden]

24.12 1587 Mislukte aanslag op Naarden door de Drost van Muiden, Willem
van Zuylen van Nievelt, tijdens de verwikkelingen tussen de Staten en de
Graaf van Leicester.
(Leicester, de minnaar van de Engelse koningin Elisabeth I, was met een legertje
naar Holland gestuurd om de Engelse belangen te verdedigen. )

Anno 1596 De nieuwe stadsdefensie en haven van Naarden is voltooid. [Naarden]

Anno 1601 Bouw stadhuis van Naarden [toegevoegd]

19.09.1614 P.C. Hooft vaardigt een plakkaat uit over de Konijnenjacht in Gooiland. Volgens de Erfgooiers was dit plakkaat in strijd met hun eeuwenoude jachtrecht in de Gooise Waranden. [toegevoegd]

Anno 1617 Blaricum hoort nog gerechtelijk onder Laren - Hortensius p. 221 [Erk]

Anno 1619 Prins Emanuel van Portugal trachtte de erfgooiers grond tussen
Hilversum en Maartensdijk van de Staten van Holland te kopen. ‘Deels uit eerbied
voor de rechten van de Gooiers en deels uit angst voor moeilijkheden met hen
willigden zij op advies van de baljuw van Gooiland, P.C. Hooft, dit verlangen
niet in’ [‘s Graveland] (Toen P.C. Hooft later
belanghebbende werd, was die eerbied snel verdwenen)

03.03.1619 Gewapende Erfgooiers overvallen het Duinhuis op de Warande Rijsbergen. (t.o. van het dorp Huizen) Ze bedreigen en verjagen de twee aanwezige Duinmeiers.
[zie internet: Brieven van P.C. Hooft. Bijlage 139]

Anno 1619 Brieven van Hooft, no. 81, over de jacht in Gooiland; no. 89 over de
gemene gronden aldaar. [Erk]

Anno 1623 Proces over de koptienden - Van Leeuwen, Het Rooms Hollands
Regt, II, 11, no. 1 [Erk]

02.09 1626 Brief van P.C. Hooft over het verlenen van veldslag, no. 156 [Erk]

08.10 1626 Octrooi tot ‘ontginning’ (onteigening) van ‘s Graveland - Perk p. 53
[Erk]

Anno 1626 De Hilversumse erfgooiers, die de strook ‘s Graveland tot hun gebied
rekenden, kwamen in opstand tegen de onteigening. Nota bene tijdens de
tachtig- jarige oorlog stuurden de Amsterdamse regenten Staatse huurlingen
om hun eigen belang door te drukken. Er werd een compagnie ruiters en
voetvolk gelegerd. [Erk]
Vooral dit Duits gespuis, zonder enige band met de Nederlanders, was wel
opgewassen tegen de hooivorken van de erfgooiers, maar niet tegen het Spaanse
leger.

Anno 1629 De vesting Naarden opgenomen in de Hollandse waterlinie. [Naarden]

27.03.1629 Extract uyt het Resolutieboeck van Vroetschappe der Stede Naerden
ende dorpen van Goylandt :
- Stede ende Landt op Geertrudes , den 27 sten Maart 1629.
- Verlenen en weigeren schaarrecht - Perk bijlage XI [Erk]

Anno 1631 Hugo de Groot over de rechten der Gooiers - Inleiding tot de
Hollandsche regtgeleerdheid, II, 44 [Erk]

Anno 1632 Brieven van Hooft no. 378: over het verlenen van veldslag; no. 382
idem [Erk]

Anno 1633 De Staten van Holland (vrienden van de Amsterdamse regenten)
vaardigden een placaat uit tegen de Hilversumse molestanten. [Erk] Deze
molestanten waren erfgooiers, die opkwamen tegen het onrecht hun aangedaan door
regenten, waaronder P.C. Hooft.

29.01.1633 Plan tot het aanleggen van een zomerkade langs de Maatlanden ten Oosten van het dorp Huizen. Overeenkomst gesloten tussen de Burgemeesters van Naarden en buurmeesters van de Gooise dorpen.

09.03.1633 Octrooi tot de aanleg van de Zomerkade t.b.v. de Maatlanden verleend door de Staten van Holland en Westfriesland.

Anno 1640 Octrooi tot aanleggen van de Muidertrekvaart met trekpad en wagenweg.
(Zandpad) [Naarden]

30.01.1648 Einde tachtig jarige oorlog. Vrede van Munster afgekondigd op
05.06.1648.

04.06 1649 De Staten van Holland volharden in hun besluit van vermindering van
het Staatse leger. Holland dankt een deel van het Staatse vreemdelingen legioen
af. Dit tot groot misnoegen van stadhouder Willlem II en zijn Haagse Staten
Generaal. Willem II wil vooral zijn ondergeschikte huurlingen handhaven.
[toegevoegd]

27.03 1650 Aanvang van de afzonderlijke resolutieboeken van de Vergadering van
Stad en Lande van Gooiland - Perk p.56 [Erk]

30.07 1650 Stadhouder Willem II wil samen met Frankrijk de oorlog tegen Spanje
hervatten. Hij pleegt daarom een aanslag op Amsterdam. Zijn Staatse huurlingen
verdwalen op de Gooise heide. (De prins overlijdt kort daarna op 14.11.1650 aan
de kinderpokken en kan gelukkig zijn oorlogszuchtige plannen niet uitvoeren)
[toegevoegd]

29.03.1652 Kade Maatlanden [ S&L Res. fo 49]

Anno 1655 Besloten de in 1568 (met de erfgooiers ?) overeengekomen f 60.- niet
meer aan Naarden te betalen - Perk p. 60 [Erk]

05.04 1657 Resolutie van de Vergadering van Stad en Lande nopens de jacht in
Gooiland - S & L Archief [Erk]
19.05 1659 Oproer in Naarden, naar aanleiding van nieuwe bepalingen betreffende
de turftonnen. Naarden krijgt een bezetting van twee compagnieen van de
Lijfwacht der Staten van Holland. [Naarden]

Anno 1660 Besloten de f 60 (v/d erfgooiers) weer wel aan Naarden te betalen -
Perk p. 62 [Erk]

27.03.1664 Hekschhaar af Bussum tegen contraprestatie [S&L Res. fo 196]

Anno 1668 Het Domein verkoopt aan Naarden en Hilversum het Naarder- en
Trompenveld - Perk p. 61 [Erk]

Anno 1672 Laatste spoor van keurmedigen in ‘t Gooi - S. Muller Fzn: Het recht
der keurmedigen in Gooiland - Versl. en Med. O.V.R. III p. 592 e.v. [Erk]

Anno 1672 Oorlog met Engeland, Frankrijk, Munster en Keulen.

06.06 1672 Het Franse leger trekt bij Lobith Gelderland binnen. Het grote,
onbetrouwbare Staatse vreemdelingenlegioen staat op de vlucht.

07.06 1672 Overwinning ter zee door de Ruyter, op de Engelse en Franse vloot.
Dappere Hollandse Zeeuwse matrozen sneuvelen.

18.06 1672 Bij resolutie wordt bepaald dat Amsterdam zou voorzien in de
fortificatiewerken van Naarden. De uitvoering werd verijdeld door de Franse
inval. [Naarden]

20.06 1672 Franse troepen bezetten Naarden. Naarden wordt belegerd door de
Staatse Troepen. [Naarden]

28.09 1672 Stadhouder Willem III valt Naarden tevergeefs aan. De vestingwerken
van Naarden door de Franse bezetting voorzien van ravelijnen en bedekte weg.
[Naarden]

02.06 1673 De pastoor van Blaricum, Petrus van der Heiden, werd op 2 juni 1673
door soldaten doodgeschoten. Bijna zeker waren het huurlingen afkomstig uit het
Staatse vreemdelingenlegioen. Deze lafhartige lieden durfden alleen Nederlandse
burgers aan te vallen of te doden, al dan niet in opdracht van de stadhouder .

Anno 1673 Te ‘s Graveland werd het buitenhuis van admiraal Cornelis Tromp
(1629-1691) door het Franse leger geplunderd en in brand gestoken. [‘s
Graveland] Naar militaire gewoonte van die tijd kon men de brandschatting
afkopen. De rijke eigenaren van de buitenhuizen betaalden gezamenlijk f 5000.-
en hun huizen bleven gespaard. Tromp weigerde dat, wetende dat hij achteraf
beloond zou worden. En inderdaad hij kreeg een paleisje terug. Arme boeren en
buitenlui, die toen hetzelfde overkwam, daar kraaide alleen de rode haan naar.

06.09 1673 Willem III laat een tweede aanval op Naarden uitvoeren. [Naarden]
13.09 1673 Spaanse hulptroepen van Willen III zorgen voor een doorbraak in de
Franse verdediging van de vesting Naarden. Naarden herovert door de Staatse
troepen en bondgenoten. Begin van de bouw der buitendijkse fronten. [Naarden]
(Meestal werden de erfgooiers gedwongen om mee te werken aan het herstel
van de vestingwerken van Naarden)

12.09.1673 : " 12 SEPTEMBER 1673 " staat op de grote (diameter circa 11 cm) zilveren penning die gegraveerd is om de overwinning van stadhouder Willem III te herdenken.
De beide zijden van deze fraaie penning staan op ware grootte afgedrukt in het Hist. Tijdschrift voor Naarden, DE OMROEPER (jrg. 1 - juni 1988)

04.05 1674 Besluit van de Staten van Holland om de afzanding aan de Gooise kant
te beginnen.
(Dus ten oosten van de vesting.) [Naarden]

Anno 1675 De Oostdijk naar Oud Naarden aanbesteed. (zonder de afzanding ter
verdediging van Naarden, was deze winterdijk waarschijnlijk niet nodig geweest)

18.01 1675 Publicatie van de Staten van Holland, waarbij de jacht in Gooiland
aan Prins Willem III wordt gegeven. - Groot Plac. Boek III p. 623 [Erk]

01.03 1675 Placaat van Prins Willem III aangaande de jacht in Gooiland. - Groot
Plac. Boek III, p. 623 [Erk]

Anno 1677 Accoord tussen Naarden en de dorpen van Gooiland - Perk, bijlage XII
[Erk]

1678 - 1685 Aanleg van de nieuwe vestingwerken van Naarden. [toegevoegd]

Anno 1681 Zeehaven van Naarden door winterstorm onbruikbaar gemaakt. Haven
bewust laten verzanden om militaire redenen. Vrees voor aanval in de rug via de
Zuiderzee. Vertrek Naarder vissers naar het dorp Huizen.

26.03 1696 Grote brand in Blaricum. In krap 2 uur gingen 34 huizen, de school en
de kerk met kerktoren in vlammen op.

1692 - 1706 Gerechtelijke verklaringen nopens het recht der erfgooiers. - Perk,
bijlage XV [Erk]

Anno 1705 Request van Gooise ingezetenen aan de Staten van Holland, houdende
beklag, dat het schaarrecht slechts door bepaalde personen (man uit man in
Gooiland geboren) schijnt te mogen uitgeoefend. - Perk p 67 - S & L Archief
[Erk]
_______________________________________
GESCHIEDENIS VAN ‘T GOOI EN DE ERFGOOIERS

Literatuuropgaven:
http://bibliografie-gooi.blogspot.com/

Verklaringen en afkortingen:
van auteursnamen: zie bibliografie
Perk : Perk
[S & L] Archief Stad en Lande Archief
[S&L Res. fo] Stad en Lande Resolutieboek
[toegevoegd] tekst F.J.J. de Gooijer

GESCHIEDENIS VAN 'T GOOI EN DE ERFGOOIERS 1706 T/M 1814
F.J.J. de Gooijer
http://gooijer.netfirms.com/
http://gooijer.nl.jouwpagina.nl/

Voor afbeeldingen en foto's, zie:
http://gooiland.vijftigplusser.nl/

___________________________
Gastenboek
___________________________

GOOI & EEMLAND 1568-1705

GESCHIEDENIS VAN 'T GOOI EN DE ERFGOOIERS 1568 T/M 1705